SOSYAL PAYLAŞIM SİTELERİNİN TOPLUMSAL İLİŞKİLERİMİZE ETKİLERİ

SOSYAL PAYLAŞIM SİTELERİNİN TOPLUMSAL İLİŞKİLERİMİZE ETKİLERİ

Artık hayatımızın büyük bir parçası olan, Sanal Dünya ve onun bir parçası, Sosyal Paylaşım siteleri
hakkında sorularımıza cevap veren Zeki Bulduk ilk olarak şunları söylüyor: ‘’Eleştirir, içine girerim,
tuhafıma gider, şaşırır, bilgisayarı kapattığımda evimi özlediğimi anlarım. Bir bu ruh halimi severim
internetin hissettirdiği...’’

1-)Sizce Facebook/Twitter gibi sosyal paylaşım sitelerinin kişilere gerçek sosyal ortamlardan daha
cazip gelmesinin sebepleri nelerdir?

-İnsanlar binyıllardır avutucuları sevmişlerdir. Tek başına olmak istemeyen insanlar hayalleriyle
gerçek arasında duran bir alemi keşfettiler. Orada, yarı gerçek yarı hayal bir kimlikle hem mehdi,
hem günahkar, hem öfke boşalması, hem... Bu devam edip gider. Mühim olan avutucunun ve vakit
öldürücünün cazibesi. Bunu bazen propaganda için de kulllanabillirsiniz; kendinizi kandırabilirsiniz.
Ama en nihayetinde selamlaşma ve reklam amaçlı olmasının dışında her ne var ise bir tür
manipülasyondan öte değil.

2-)Bahsettiğimiz internet sitelerinin sosyal ilişkilerdeki etkin rolü sizce ne olmalı ve şimdiki ortama
baktığımızda bu manadaki gidişat hakkında neler söyleyebilirsiniz?

-Valla dediğiniz, tornado fırtınasının yönünü değiştirebilir miyiz gibi bir soru bu. İnternet, doğası
gereği kaşiflerini de aşan bir tabiata sahiptir. Matrıx gibi bir şey. Düşünce sizi ele geçirir. Hele ki
öfke, şehvet, kaybetme korkusu, sözün cazibesi derken, sanal alemde insan adeta kafasının içinde
boğuşuyormuş gibi olur. Kafanızdakini sökmek ne kadar zor ise, nete bağlandıktan sonra geri dönmek
ya da sanal dille-hikayeye-ortama hakim olmak ya da yönlendirmekte bir o kadar güçtür. Düşünün;
yüzyüze olduğunuz insanları dahi tam anlayamadığınız/ yüzyüze olduğunuz halde yüzyüze olduğunuz
insanlar sizi tam anlayamaz iken sanalda insanlar daha rahat insan harcayabilir, dilinizi bir anda boş
çuvala, kimliğinizi paçavraya çevirebilir.

3-)Özel yaşam, mahremiyet kavramları ile sanal ortamlar arasında bir bağlantı kurduğumuz da ortaya
çıkan tablo nedir?

-Sanal alem mahremiyet tanımaz. Bu sadece pornografik, şiddet içeren, absürd, aşırı siyasi alanlarla
alakalı değil; daha basiti sahte nicklerle dünyayı kurtaran ya da kendini olmadığı bir insan olarak
tanıtıp uyduruk hikayelerle insanların yüreklerini, ceplerini, duygularını boşaltanlarla alakalı. Sanal
alemde minik tanrılar sürekli kendilerini yeniden yeniden yaratadururlar. Kırdıkları döktükleri, sırrını
öğrendikten sonra başka ruh avlarına çıktıkları absürd bir alemi taşır içinde sanalllık. En dramatik
olansa şudur; sanal aleme gerçek yüzüyle çıkan insanlar hastalanırlar. Bu yüzden sanallık gerçek ve
dürüst insanı da maskeli olmaya, olmadığı kişi olmaya zorlayarak, sıkı bir yoldan çıkarıcı vazifesi de

görür. Yaşayamadığı hikayeyi yeniden yazan insanlar... Bir de sürekli haber kirliliği ve ulaşılmazın
parmak ucunda durduğu sanrısı... Tablo çok renkli, dadaist hatta fütirist çizgiler taşır. Ama, mana
dağılmıştır o tabloda. Toplayabilen varsa beri gelsin!

4-)Sanal alemin büyük oranda aktif kullanıcıları olan gençler için, sosyal ilişkilerimizin olması
gerektiği gibi devam etmesi ve sosyal paylaşım sitelerinin zararlı etkilerinden korunmak adına neler
söyleyebilirsiniz?

-Bu konuda hiçbir şey diyemem. Bir kere yola çıkmak isteyen evladı baba durduramaz! Zira, evlat
gidecek, tecrübe edecek, yanacak, kırılacak, yeni keşiflerde bulunacak; dönecektir. Sanal alem bir tür
gurbet gibidir. Bir yandan da sıkı bir bağımlılık maddesine benzer. Siz; yanarsın, bağlanır körelirsin,
deseniz de o çocuk gidecektir. Kendi gibi, o aleme girenlerin oyunlarını gördükten sonra ya iyice
hırslanacak ya da sanal alemin de gerçek alem gibi raconu olduğunu, kötülüğün sanalda daha hızlı
yayıldığını görüp dönecektir. Bir yandan da insanın sürekli içine bakması gibi ekranı izlemek, oraya
harfler serpiştirmek. Sosyal zannettiğimiz şey içimizde çoğulluk sanırım. Sosyal ağ denilse de ağa
takılan kendi parmaklarını düğümlüyor. Her ne kadar "sosyal ağları" kullansam da netin kökten
ortadan kaldırılması, kenara çekilmek, içimizi, evimizi, mahallemizi, havadaki kuşu, ağaçtan düşen
yaprağı dinlemek daha akıl karı. Twitırda "bugün bir yaprak düştü önüme" diye tivit yazıldığında
yüzlerce retvet ediliyor. İlginç olan şu; O yaprak sıradan bir şekilde iner ama biz tutup sanal alemde
matah bir şeymiş gibi yazarız. Zira, gerçeklikten koptukça hayatta gördüğümüz en basit şey bile sosyal
ağlarda meze olarak kullanılır. Sanal gerçeği öldürür! Ama, birileri o ölümü görmek için sanal vadilere
inecek. Bunu engelemek her babayiğidin harcı değildir.(Abbaralara giren renkli gözlü çocukları cinler
kaçırır: Mardin efsanelerinden)

RÖPORTAJ: RUMEYSA BETÜL DOĞAN

KONUŞAN: ZEKİ BULDUK